Kinderwens

Voedingadviezen volgens de 5-elementen bij je kinderwens, tijdens de zwangerschap en na de bevalling.

'Remember: tiny seeds need harmonious, balanced weather to take root and thrive neither too warm nor too cool, neither too dry nor too damp.'
(Angela Wu, Fertility Wisdom)

 

Inleiding

Een zwangerschap, bevalling en de borstvoedingsperiode vragen veel van het lichaam van een vrouw. Het is daarom verstandig om het lichaam op deze periode goed voor te bereiden. De Chinese visie op voeding kan hierbij veel steun geven. Het is een zachte en tegelijkertijd effectieve manier om het lichaam in evenwicht te brengen en op de komst van een kindje voor te bereiden. Daarnaast biedt de voeding mogelijkheden om zwangerschapskwaaltjes aan te pakken en het herstel na de bevalling te bevorderen.


Voorbereiding

'De baarmoeder, het hart en de essentie zijn de kern van de voortplanting'
(Huangdi Neijing)

De voorwaarden voor de conceptie en vervolgens ook een goede zwangerschap zijn:

  • Voldoende Xue / Bloed bij de vrouw
  • Een gunstig klimaat in de baarmoeder: een warm nestje
  • Een sterk orgaansysteem Nier
  • Voldoende Jing bij de man

De betekenis van het Bloed voor de vruchtbaarheid

'Gaat het om een vrouw; verzorg dan altijd het Bloed met voedingsstoffen'
(Sun Simiao)

Om (on)vruchtbaarheid te kunnen begrijpen moeten we vertrouwd raken met de betekenis die men in de Chinese geneeskunde geeft aan Bloed.
Westers gezien wordt het Bloed in het beenmerg gemaakt. Volgens de Chinese geneeskunde wordt Bloed gemaakt op basis van onze voeding. De fijnste en meest waardevolle aandelen van de voeding worden naar het bovenste gedeelte van ons lichaam gebracht waar ze tot Bloed worden getransformeerd. Het Hart kleurt het Bloed rood. Door de Nier (Yuan-Qì) wordt het Bloed tot leven gewekt en kan het vervolgens vrij circuleren en het lichaam voeden.

Het is bijzonder belangrijk dat de vrouw al op het moment dat er een kinderwens ontstaat voldoende Bloed, lichaamssappen en substantie heeft.

Symptomen van een Bloed-deficiëntie zijn: chronische vermoeidheid al bij het opstaan, bleek gezicht, droge huid en droog haar, nachtblindheid, lichtgevoelige ogen, weinig menstruatiebloed / geen menstruatie, snel emotioneel worden, haaruitval, moeilijk in slaap kunnen komen, prikkelbaar en nerveus zijn.

VoedingsmiddelBijzonder aan te radenVermijden
Granenrijst, zoete rijst, gierst, quinoamüesli, overmaat aan broodmaaltijden, overmaat aan geroosterde granen
Groentegekookte champignons, gekookte witlof, Chinese kool, spinazie, avocado, andijvie, tuinkers, lotuswortel, zoete aardappel, alle rode en groene groentenovermaat aan rauwe groenten
Fruitrijpe peren, watermeloen, alle soorten rood fruit, gedroogde abrikoos (let op: bij een zwakke spijsvertering kan je beter compote eten)om de vertering te beschermen: overmaat aan tropisch fruit, banaan!, onrijp fruit, overmaat aan fruitsap
Vlees en eierenkip, rundvlees, kalfsvlees, ei, runderlever, kippenlever, lam, kalkoenvlees van slechte kwaliteit overmaat aan diepvries-vlees
Visalle soorten vis, vooral baars, aal, inktvisovermaat aan diepvries-vis
Kruidenverse groene kruiden(!), gedroogde kruiden zoals anijs, kurkuma, laurierblad, karwijzaad, korianderchili, gedroogde gember, sambal, kerrie, overmaat aan gedroogde rozemarijn en tijm
Peulvruchtenalle peulvruchten, tofu, (sojamelk) 
Olie/vetsesamolie, olijfolie, ghee, roomboter, kokosolie, lijnzaadoliemargarine, halvarine, bak- en braadvet
Noten/zadenkleine hoeveelheden en beter gekookt: amandel, walnoot, sesam, zonnebloempittennootjes met zout, nootjes met suiker
Melkproductenkleine hoeveelheden in combinatie met gekookte maaltijden: zoete slagroom, verse kaas, milde geitenkaas, yoghurt (let op: niet bij damp)overmaat aan (koe)melkproducten, gedenatureerde melkproducten
Zoetmiddelenkleine hoeveelheden: diksap, oersuiker, granenstroop, (stevia)kunstmatige zoetmiddelen, witte suiker; overmaat aan alle extreme zoete dingen
Drankenwarm water, warm sap van rode druiven, kersen, peren, rode bietenkoffie, zwarte thee, overmaat aan groene thee, overmaat aan yogithee classic, maïsbaardthee, alcohol met hoge percentages, frisdrank, light-drank, red bull (alle energy-drinks)

Overige tips om Bloed op te bouwen:

  • Voldoende slaap en rust, dutje tussen 13 en 15 uur
  • Niet roken
  • Overmaat tv en pc / mobiel vermijden (na 21:00 uit)
  • Chinese kruiden, acupunctuur, massage

De baarmoeder wordt energetisch verzorgd door speciale meridianen, de zogenaamde wondermeridianen. De Chong mai verzorgt de baarmoeder via de Lever met Bloed en essentie. Voor de menstruatie vult ze de baarmoeder met oud bloed tot de menstruatie begint. De Ren mai verzorgt de baarmoeder via de Nier met waardevolle Qì.

Voeding voor de vruchtbaarheid

Het voornaamste doel van de voeding is om een goed 'klimaat' (vooral met warmte) in het hele lichaam, maar met name in de baarmoeder te scheppen. Hiervoor moeten Milt-Qì, Nier-Yang en Jing worden opgebouwd en beschermd. Tevens moet rekening worden gehouden met het opbouwen van Bloed (zie de bovenstaande tips).

Aan te radenVermijden
thermisch warme, neutrale en verfrissende voedingsmiddelenovermaat aan thermisch hete en koude voedingsmiddelen [gember vs. suiker]

warm, gekookt ontbijt; 2-3 warme gekookte maaltijden, soepen

fruit als ontbijt, ontbijt overslaan, overmaat aan rauwkost, ontbijten met melkproducenten müesli
pure, volwaardige voedingsmiddelensterk bewerkte voedingsmiddelen
3 uur voor het slapen niets meer etente laat op de avond eten / 's nachts eten (na 21u)
zuivel beperken 
glutenvrije granen of spelttarwe en tarweproducten, overmaat gluten
bouillons, soependroge crackers
conventionele kookmethodenmagnetron
ingrediënten die de spijsvertering bevorderenkoken zonder aroma en dynamiek

Tabel 4. Voedingsmiddelen die Milt-Qì en Nier-Yang opbouwen en Jing (voor de man) versterken:

VoedingsmiddelBijzonder aan te radenVermijden
Granenrijst, haver, gierst, boekweit, quinoa, zoete rijst (granen evt. roosteren)rauwe granen, geweekte granen, tarwe; overmaat aan gluten
Groentepompoen, wortel, kool, brandnetel, tamme kastanjes, zoete bataat, venkel, pastinaak, artisjok, maïs, lotuszaadovermaat aan rauwkost met name geen rauwe komkommer en tomaat
Kruiden specerijenkruidnagel, venkelzaad, basilicum, dille, karwijzaad, komijnzaad, peterselie, vanille, verse gember, jeneverbes, mierikswortel 
Peulvruchtenalle peulvruchten, zwarte sojabonen 
Fruitbessen, moerbei, granaatappel (fruit niet overdadig)banaan, tropisch fruit, fruitsap, onrijp fruit
Melkproductenkleine hoeveelheden geiten-en schapenkaas, (schapen-/ geitenmelk) niet bij dampkoemelk, karnemelk, overmaat aan yoghurt, kwark
Vlees en eierenei, lam, rund, wild, nier, botten en hersenen van: lam, rundovermaat aan varkensvlees; overmaat aan diepvriesvlees
Noten en zadenwalnoten, amandelen, zwart sesamzaad, pijnboompitten, zonnebloempitten, pompoenpitten, zwarte komijngezouten nootjes, overmaat aan pinda's, nootjes met suiker
Viskaviaar, oester, gerookte visovermaat aan diepvries-vis
Vet en olieghee, roomboter, beenmerg, sesamolie, kokosolie, olijfolie, reuzelmargarine, halvarine, gedenatureerde vetten en oliën
Zoetmiddelentoegestaan: kleine hoeveelheden oersuiker, rijststroop, diksapkunstmatige zoetmiddelen, witte suiker
Drankenwarm water, venkeltheepepermuntthee, groene thee, zwarte thee
Overigtarwegras en gerstgras, spirulina, chlorella, stuifmeelkorrels, koninginnegelei 

*Jing-voeding is onderstreept

Algemeen aan te raden:

  • Oormassage
  • Voldoende slaap en rust
  • Stoppen met roken en alcohol drinken
  • Passende kleding: voeten en hoofd warm houden
  • Ademhalings-oefeningen
  • Meditatie
  • Moxa behandelingen
  • Feng Shui voor de slaapkamer
  • Luna-yoga
  • Piercings verwijderen

Vermijden

  • Met nat haar naar buiten gaan
  • Op blote voeten lopen

Vermijden vanaf circa 24 uur voor de ovulatie tot aan de volgende menstruatie:

  • Vliegen
  • Overmatig veel sporten
  • Overmatige seksuele activiteit
  • Schouder massages1
  • Lang in bad gaan
  • Zwemmen
  • Sterke emotionele belasting
  • Sterke, kunstmatige geuren zoals parfum, badolie etc.
  • Gember en andere pittige kruiden, zeewier, aubergines

Zwangerschap

De fasen van de zwangerschap

De zwangerschap is een periode van overschot: een overschot aan yin (meer vloeistoffen en substantie) maar ook aan yang (meer warmte en energie). De menstruatie stopt maar het menstruatiebloed wordt getransformeerd tot essentie om de zwangere vrouwen haar ongeboren kind te laten voeden. Volgens de klassieke literatuur wordt een zwangerschap ingedeeld in 10 maanden (volgens de maankalender). Per maand is één meridiaan hoofdverantwoordelijk voor het voeden van de foetus:

Tabel 5. De fasen van de zwangerschap volgens de Chinese Geneeswijze

MaandElementExtra informatieVoeding
Zu JueYin Gan Jing (week 1 - 4) Hout

Beweging en dynamiek 

Klachtjes: hypergevoelig (emotioneel, huid), vreemde cravings, misselijk in de ochtend.

PC-6, dat ook goed is bij misselijkheid

Thermisch neutrale voeding, extrema vermijden, licht zure voedingsmiddelen (versterkt het adstringerende van de Lever), het midden voeden.
Geen scherpe gerechten (te verspreidend).

Wel: kippensoep, gerst, zuur.

Zu Shaoyang Dan Jing
(5 - 8)


  He-6

Geen scherpe, hete of drogende gerechten;

Vermijd koude

Shou JueYin XinBao Jing
(9 - 12)
Vuur

Liefde, heldere geest, je omgeven met mooie dingen, vreugde, harmonie. Geen sterke emotionele reacties (films etc.)
Emoties hebben zeer sterk effect op kind. Mediteer en neem rust.

Zhu Bin Kid-9: elimineert toxines

Volkorenrijst, vissoep, eend

Shou ShaoYang SanJiao Jing
(13 - 16)

  

Rijst, vis of wilde gans.
Eet minder.

Zu TaiYin Pi Jing
(17 - 20)
 AardeStabiliteit, versteviging, samenzijn met vrienden en familie

Slaap meer, ga vaker in bad en kleed je vaker om. Zorg dat je warm gekleed bent en zoek de zon op.

Dezelfde spijsverteringsproblemen als in 4e maand. Met congestie, zware benen, aambeien etc.

Geen Moxa of hete kompressen.

St-13 wanneer er teveel neerwaartse druk op de liezen zit (door Milt): spataders. 

Blijf niet binnen zitten, wandel in de natuur.

Milt-Qì (blijven) koesteren, soepen van rundvlees, wild , voldoende eiwit; koude vermijden.

Voeding: tarwe, rundvlees en lam (stoofpotjes). Zorg voor balans tussen zoet en zuur, bitter en zout.

Eet meer zoet (maar met mate) en wild (konijn, hert etc.).

Zu YangMing Wei Jing
(21 - 24)

 

Zhu Bin Kid-9: elimineert toxines.
Mogelijke symptomen: zwaar gevoel, rusteloos, oprispingen en hoest (Kid 5)

 
Zu TaiYin Fei Jing
(25 - 28)
 MetaalHelderheid, structuur, loslaten, splitsen: orde en ruimte voor het kindje te creëren; in beweging blijven.

Diep geheugen: ga aan de slag met muziek! De stem van de vader is belangrijk (en hand op de buik). Wrijf olie op de buik (lavendel), het kind zal er later ook rustig van worden.

Blijf bewegen: rekken en strekken van spieren en gewrichten. Rustig sporten, zwangerschapsgym of -yoga om Qì te laten circuleren.

Vermijd vochtige ruimtes. Eet geen koud of gekoelde dingen, maar eet warme rijst.

Spreek met zachte stem, zorg dat je niet te dun gekleed gaat. 
Neem niet te vaak een bad.

 

 

Shou YangMing DaChang Jing
(29 - 32)

 Vermijd sterke emoties en oefen het rustig ademen.

Wordt niet boos en eet niet overdadig.

Zu ShaoYin Shen Jing (33 - 36)
Water

Inwendige stilte, een diepgaand verzamelen en centreren, de foetus verzamelt Jing.

ZhuBin Kid-9 : elimineert toxines

Voeding die kracht geeft, beschermen tegen koude en vocht.

Zu TaiYang Pangguang Jing
(37 - 40)
 Diepste Yin: stilte voor de storm. Het Yin toppunt, het is belangrijk dat alles klaar is. (Babykamer etc)
Neem RUST

Start de geboorte voorbereiding

Eet zoet, draag losse kleding en vermijd klamme omgevingen.

Bereid je voor op de bevalling, neem rust.

Geadviseerd punt: Sp 6

 

Voeding tijdens de zwangerschap

Tijdens de zwangerschap mag het voedingspatroon niet drastisch worden veranderd. De voedingsadviezen kunnen alleen een beetje bijsturen maar mogen nooit te veel afwijken van het oorspronkelijke voedingspatroon van de aanstaande moeder. Er gelden de boven genoemde adviezen waarbij met de bloed-opbouwen de milt-qi opbouw rekening moet worden gehouden. Hieronder volgen nog een paar algemene tips.

Aan te raden:

  • Zodra de vrouw zwanger is, is het aan te raden om meer kip te eten. Dat geldt met name voor de eerst paar weken van de zwangerschap.
  • Pure, volwaardige voeding zonder toevoegingen
  • Twee gekookte, warme maaltijden per dag
  • Op voldoende eiwit letten (dat geldt met name voor vegetariërs!);
    NB melkproducten zijn geen goede eiwitbron omdat ze tot damp en slijm kunnen leiden

Te vermijden:

  • Aubergines
  • Verse en gedroogde abrikozen
  • Hete en bewegende kruiden zoals chili, sambal, kerrie
  • Zeewier
  • Pinda's indien een allergie bestaat
  • Thermisch ijskoude voeding, witte suiker, banaan, kiwi, tomaat, etc.
  • Melk- en zuivelproducten
  • Aloë vera, saffloerolie, ginseng, bramenblaadjes (als thee), kaneel

Bij kwaaltjes:

Nota bene: er moet altijd rekening worden gehouden met de individuele constitutie en conditie en de mogelijke achterliggende syndromen.

Misselijkheid en overgeven

  • Thee van twee kardemomcapsules, 1 -2 rode dadels en eventueel een klein beetje verse gember
  • Rijstcongee
  • Bleekselderij, gekookte tomaat, spinazie, citroen
  • Gierst
  • Acupunctuur
  • Kudzu

Brandend maagzuur (ook: neusbloedingen, bloedend tandvlees, bittere smaak in de mond)

  • Umeboshi-pruim in navel en met pleister vastmaken
  • Alles vermijden wat tot hitte leidt en / of uitdroogt
  • Kudzu
  • Acupunctuur

Slaapstoornissen: s' nachts zweten / gevoel van warmte en hitte
Zie de kolom 'vermijden' van de tabel van de bloed-opbouw

  • Rusten!
  • Kudzu met perensap
  • Vocht vasthouden / oedeem
  • Melkproducten reduceren (dat geldt met name voor koemelkproducten, uitzondering zijn roomboter en ghee)
  • Zeewier
  • Gierst met kardemom
  • Hoogwaardig zeezout
  • Voldoende eiwit!!

Overmatig veel trek in zoet:

  • Voldoende vet en eiwit, volwaardige en voedzame maaltijden
  • Gerechten extra-verteerbaar maken door met ingrediënten te koken die de spijsvertering bevorderen

Na de bevalling

De voeding na de bevalling heeft als doel om de moeder voldoende energie en kracht te leveren om de Nieren en Jing positief te beïnvloeden. Het meest bekende en werkzame recept voor na de bevalling is een simpele kippenbouillon:

Recept kippenbouillon

Ingrediënten: een hele of halve kip (bij voorkeur biologisch), inclusief botten etc., een paar wortels, een bos peterselie, of andere groentes (van het seizoen).

Bereiding: Alle ingrediënten in circa 3 liter water minimaal 3 uur laten koken. Elke dag twee kopjes drinken.

Voedingsmiddelen die de lactatie bevorderen

  • 100 g gerst in water laten weken, een uur koken
  • Gerstemout
  • Soep van karper
  • Wortels, zoete aardappel
  • Tahin
  • Thee van anijs, venkel, karwijzaad
  • Kip, lam, geit (het beste als soep bereid)
  • Eigeel
  • Alfalfa-kiemen

Te vermijden voedingsmiddelen bij moeilijkheden met de lactatie

  • Pepermuntthee
  • Saliethee
  • Groene thee en zwarte thee, koffie

Inspiratiebronnen: Jutta Koehler, Huangdi Neijing, Temelie, Worsley.